Dünya’ya En Çok Benzeyen Gezegen Bulundu >> Kepler teleskopunun bulduğu ötegezegende hayat var mı?

aüğeı

NASA’nın Kepler uzay teleskopu Dünya’ya en çok benzeyen gezegeni buldu. Kepler-452 güneş sisteminde yer alan Kepler-452b gezegeni, yaklaşık Dünya boyunda olan ve Dünyamıza benzeyen ilk kayalık gezegen olarak kayıtlara geçti.1

Kepler-452b Dünya’dan sadece yüzde 60 daha büyük ama aynı zamanda 1,5 milyar yıl daha yaşlı. 6 milyar yaşındaki Kepler-452b’nin en büyük özelliği ise yaklaşık Dünya boyunda olması ve Güneşimize benzeyen G2 tipi “sarı cüce” yıldıza uygun uzaklıkta dönmesi. Ancak yerçekimi Dünya’nın iki katı.

Güneşe çok yakın bir gezegenin okyanusları buharlaşıyor (Venüs gibi) ve güneşe uzak bir gezegen de buz kesiyor (Mars gibi). Kepler-452b bu açıdan çok şanslı ve yıldıza yüzeyinde sıvı su barındıracak uzaklıkta. Dünya’dan 1400 ışık yılı uzaklıktaki gezegende bir yıl 385 gün sürüyor.

 

AdsızPeki hayat var mı?

Kepler-452b yaklaşık olarak Dünya kütlesinde bir gezegen. Bu da atmosfer kimyasının, yerçekiminin ve büyük olasılıkla da gezegenin içyapısının Dünya’ya benzediği anlamına geliyor. Bu tür benzerlikler ötegezegende (güneş sistemimiz dışındaki bütün gezegenlere verilen ad) hayat olduğu ihtimalini güçlendiriyor.

Dünya benzeri bir gezegende bizimki gibi bir hayat olması için gezegenin kütlesi çok önemli. Çünkü kütle gezegenlerin içyapısını belirliyor. Örneğin Dünya’da katı kabuğu örten okyanuslar var. Kabuğun altında diş macunu gibi akışkan olan ama lav gibi eriyik halinde olmayan kalın bir kayalık manto tabakası yer alıyor. Dünyanın bir de demir-nikel ağırlıklı sıvı dış çekirdeği ile katı iç çekirdeği bulunuyor.

 

 

2Bütün bunlar gezegenimizde volkanik hareketlere ve kıtaların kaymasına yol açıyor. Bu tür tektonik hareketler Dünya’nın atmosferini klima gibi temizliyor, atmosferde karbondioksit birikmesini önlüyor, nefes almak için gereken oksijen oranını koruyor ve aşırı tozlanmaya engel oluyor.

Özetle Kepler-452b gezegeninde hayat olması için gezegenin içyapısının Dünya’ya benzemesi gerekiyor. Öyleyse tekrar soralım, bu gezegende hayat var mı? Doğrusu bilmiyoruz. Niye bilmediğimize gelince:

 

 

eieğKepler kör

Kepler uzay teleskopu Hubble gibi görünür ışıkta değil, kızılötesi ışıkta çalışıyor; yani ışığı değil de ısıyı görüyor. Bu aslında iyi bir şey: Ötegezegenlerin atmosferinin ne kadar sıcak olduğuna bakarak atmosfer kimyasını inceleyebilir ve hayat olup olmadığına bakabiliriz.

Hatta oksijenli atmosferdeki karbondioksit oranına bakarak o gezegende çevre kirliliği ve dolayısıyla gelişmiş bir uygarlık olup olmadığını da anlayabiliriz. Ancak, Kepler teleskopu bütün bu ayrıntıları seçecek kadar hassas değil. Bizim daha keskin gözlü bir teleskopa ihtiyacımız var.

 

 

3Uzayda hayat olduğunu ne zaman anlayacağız?

James Webb uzay teleskopu 2018’de fırlatılacak ve 2020’ye kadar Kepler-452b ile Dünya benzeri diğer ötegezegenlerin atmosferini inceleyerek o gezegenlerde hayat olup olmadığın gösterecek.

Uzayda hayatı merak etmek için benim de sebebim var: 2000 yılında Doğan Burda Grubu’nun eski Focus popüler bilim kültür dergisinde çalışırken ikinci yazdığım makale James Webb teleskopu idi. Kısmet olursa onun haberini de 2020’de size ulaştırmayı hedefliyorum. 🙂

 

 

4Kepler-452b’de hayat olma ihtimali var

Bir kere bu gezegenin yıldızı Güneşimizden daha yaşlı (1,5 milyar yıl) ve dolayısıyla yüzde 20 daha parlak. Bu da Kepler-452b’nin Dünya’dan yüzde 20 daha fazla ısınmasına yol açıyor. Bugün Dünya’nın ortalama sıcaklığı 15 derece. Kepler-452b’nin ise -8 derece.

Dolayısıyla Kepler-452b’nin küresel ısınmadan zarar görmesine henüz zaman var. Hatta parlaklığı son 1,5 milyar yılda yüzde 20 artan yıldız nedeniyle Kepler-452b’nin o mesafede daha yeni ısınmaya başladığını söyleyebiliriz. Bu da ötegezegenin 1,5 milyar yıl öncesine kadar Mars gibi soğuk olduğu anlamına geliyor.

 

 

Kepler 452bDünyanın büyük kuzeni

Kepler-452b’de hayat sadece 1,5 milyar yıl önce ortaya çıktıysa bu gezegendeki canlılar henüz ilkel bakteri düzeyinde olmalı. Ancak, sırf Dünya’da insan türü 4,5 milyar yıl sonra ortaya çıktı diye bütün gezegenlerin bu kadar gecikeceğini söyleyemeyiz.

Sonuçta gezegenimizde ilk çok hücreli canlılar 500 milyon yıl önce ortaya çıktı. Kepler-452b de acele etmişse uzaylılar ilk gökdelenlerini çoktan dikmiş olabilir. Bu durumda James Webb teleskopu gezegenin atmosferine bakarak uzaylıları tespit edecektir.

Sonuç olarak Kepler-452b’de hayat ihtimali var, ama NASA’ya göre bu gezegende uzaylıların uygarlık kurmuş olması pek mümkün değil.

 

 

eugğefgDünya benzeri kaç gezegen keşfettik?

11: Kepler teleskopu da bugüne kadar 1030 teyit edilmiş gezegen tespit etti. Diğer teleskopların gözlemlerini de hesaba katarsak toplam 1879 teyit edilmiş ötegezegen bulunuyor. Ancak, Dünya benzeri 11 gezegen arasında bize en çok benzeyen gezegen Kepler-452b.

NASA Ames Araştırma Merkezi’nden Kepler veri analiz uzmanı Jon Jenkins bu heyecan verici keşfi şöyle açıklıyor: “Kepler-452b’yi Dünya’nın yaşlı ve büyük kuzeni olarak kabul edebiliriz. Kepler-452b Dünya’dan 1,5 milyar yıl yaşlı ve gerçekten bize benziyorsa, bu gezegeni teleskoplarla inceleyerek Dünya’nın ileride neye benzeyeceğini tahmin edebiliriz.”

“En harika yanı ise 6 milyar yaşında eski bir gezegen olması, yani Kepler-452b hayatın gelişmesi için yeterince yaşlı. Tek sorun gezegenin geç ısınmış olması. Yine de Dünya’daki hayat için gereken moleküller ve çevre şartlarına sahipse Kepler-452b’de hayat olabilir.”

 

 

51400 ışık yılı uzakta

Araştırma ekibi Kepler-452b gezegenini teyit etmek için Texas Üniversitesi Austin’deki McDonald Gözlemevi, Arizona Mt. Hopkins’deki Fred Lawrence Whipple Gözlemevi ve Hawaii Mauna Kea’daki W. M. Keck Gözlemevi teleskoplarını kullandı.

Böylece Kepler-452 yıldızının parlaklığını dikkatle ölçtüler ve gezegenin büyüklüğü ile yörüngesini daha iyi hesapladılar. Gezegen çapının ölçülmesi kütlesini ölçmeyi de kolaylaştırdı ve bu da Kepler-452 b’nin Dünya’ya benzediğini anlamamızı sağladı.

 

 

jwst_poster014696 gezegen adayı

SETI astronomlarına göre uzayda hayat olan bir gezegen bulmak an meselesi. Sadece Kepler’in keşfettiği 4966 gezegen adayı var ve bu sayı her yıl artıyor. Sonuç olarak içlerinden birinde mutlaka hayat olması gerekiyor. Tabii bu gezegenlerde Dünya benzeri hayat olup olmadığı ayrı bir konu.

Her halükarda, California Mountain View’deki SETI Enstitüsü’nden Jeff Coughlin yeni gezegen bulmanın çok kolaylaştığını söylüyor: “Bilgisayar yazılımları ile gezegen adayı teyit etme işini tümüyle otomatiğe bağladık. Bu da güneşin önünden geçerken gölge yapıp kendini belli eden ve böylece Kepler veritabanına giren bütün gezegen adaylarını hızla tarayabildiğimiz anlamına geliyor.”

 

 

15Coughlin bu teknolojinin uzayda hayat aramaya yardım ettiğini söylüyor: “Kepler verilerindeki toplam gezegen adayı sayısına bakarak Samanyolu Galaksisi’nde Dünya benzeri kaç gezegen olduğunu tahmin etmeye çalışıyoruz.”

Kepler-452 yıldız sistemi Dünya’dan 1400 ışık yılı uzakta yer alan Kuğu takımyıldızında bulunuyor ve bu da gezegene Plüton’u ziyaret eden New Horizons gibi bir uzay sondası göndermenin şimdilik imkansız olduğu anlamına geliyor. Ancak, 2020’de kullanıma girecek olan güçlü teleskoplar sayesinde uzaydan hayat olup olmadığını uzaktan anlayacağız. 🙂

 

NASA’nın Kepler-452b açıklaması


1http://exoplanetarchive.ipac.caltech.edu/

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*